|
||
| ||
|
|
|
|
δαιαρδ ϊελιΰμ γψωξδ οεηψι - δψτρεια |
|
μξψλα ιφξεη νωβ :ψξΰξδ νω 1990 ιΰξ ,8 θ"ι δψιτρειαδ :κεϊξ ψβπιζ διψΰε ιΰξω νψει :ϊΰξ ψιεΰ ϊελιΰ :ΰωεπ μξψλα ιφξεη νωβ ϊιψαςδ δθιρψαιπεΰδ ,νιξδε ςχψχδ ιςγξμ νψβιρ ζλψξ ,ψβπιζ διψΰε ιΰξω νψει αιαΰ-μϊ ϊθιρψαιπεΰ ,δαιαρδ ϊεΰιψα ψχημ οελξδ ,ψεπβ ψζςιμΰ νΰ) ϊιπψγεξδ δψαηδ μω νιιηδ ϊελιΰ μς νιξιιΰξδ ,νιιβεμεχΰδ νιςβτξδ ϊψεωα ψφεϊλ :νιιωΰψδ ϊεξεχξδ γηΰ ιφξεηδ νωβδ ρτεϊ (μμλα ιξειχδ δγιϊς μς ΰμ μς ιφξεηδ νωβδ ςιτωδ ,ϊψηΰ ϊπεεβξ ϊιπβετεψθπΰ ϊεμιςτε ϊιϊιιωςϊδ ϊεμιςτδ ϊεςτεϊδ οιαξ .ϊιπετφδ δχιψξΰαε δτεψιΰα ϊειβεμεχΰ ϊελψςξ μω αψ οεεβξ ϊεψςιδ ϊϊεξϊ ϊΰ οιιφμ ωι ιφξεηδ νωβμ ϊερηειξδ ψϊεια ϊεψεξηδ ϊειμιμωδ δζ οεβλ ,ψϊει ωαι νιμχΰ ιμςαε νιωςεϊξ ϊεητ νιψεζΰ .νιξβΰα δβγδ ϊγηλδε μω νψβιρ ζλψξμ σϊεωξ ψχηξ .δζ ςβτ ιπτξ νιπρεηξ δϊς γς εαωηπ ,μΰψωι μω .μξψλα νιξωβδ ιξ αλψδ ϊΰ χγεα αιαΰ-μϊ ϊθιρψαιπεΰμε ϊιψαςδ δθιρψαιπεΰδ ιγι μς δωςπ οεψηΰδ νιπεϊπδ νελιρ .υψΰα νιξωβδ ιξ αλψδ χγαπ αψ οξζ δζ δπεξωα 1979-1982 νιπωδ ωεμω κμδξα νωβ ιςεψιΰ 130 χγαω ,Mamane (1987) δψεξΰδ δτεχϊα μΰψωια νωβδ μω ςφεξξδ pH-δ ,ειΰφξξ ιτμ .ϊεπεω σεριΰ ϊεπηϊ ιτμ ,ολ μς .(pH>5.6) ,ιφξεη διδ νωβδ νιςεψΰ γΰξ θςξα χψ .6.5+-0.8 διδ δχιψξΰε δτεψιΰα νιπεω νιψεζΰξ δςεγιδ ϊπελϊξα ιφξεη νωβ δζ ψχηξ ιΰφξξ μΰψωια ιφξεηδ νωβδ θεςιξ ϊΰ ψιαρξ ,Mamane (1987) .υψΰα νιιχ ΰμ ϊιπετφδ ,νιδξ νΰφεξω νιαιλψξα ψιωςδ ,υψΰα ιψιτρεξθΰδ μερεψΰΰδ μω γηειξδ εαλψδα νιμερεψΰΰδ νϊεΰ ψχιςαε ,δμΰ νιμερεψΰΰ .χαΰ ψχιςα ,ιϊωαι νΰφεξω νιαιλψξε .pH-δ ϊΰ νιμςξ δμΰε ,νωβδ ιξμ νιιριρα νιαιλψξ νιξψεϊ ,χαΰα νιψιωςδ γιμ δξχεδω σεριΰ ϊπηϊα εθμχπω νιξωβδ ιξ αλψδ χγαπ 1989/90 νιξωβδ ϊπεςα : ϊεψεφ ιϊωα εθμχπ νιξωβδ ιξ .μξψλδ ψδ μς "μξψλδ ϊεψςι" δΰψαδδ ϊια δζ ψιωλξ μω εγεηιι .α"δψΰ ϊψφεϊξ Acid Precipitation Sampler ψιωλξα .ΰ νιωαι νιχφεξμ ιπωδε ,(Wetfall) νωβδ ιξμ γηΰ :νιθμεχ 2 μμελ ΰεδω κλα ιγι μς μςτεξδ γιιπ δρλξ ΰφξπ νιθμεχμ μςξ .(Dryfall - χαΰ) νιςχεωδ ιξ θμεχ ϊΰ δρλξδ ,δρλξδ ,νωβδ ςεψΰ ϊμιηϊ νς .νωβ ϊετιθμ ωιβψδ ωεηξ ςεψΰ νεϊ νς γιξ .χαΰδ θμεχ ϊΰ ϊερλμ ψαεςε ςπ ,νωβ-οιΰ μω αφξα νωβδ ϊςπξπ ϊΰζ δψεφα .νιξωβδ ιξ θμεχ ϊΰ ωγηξ δρλξε ςπ δρλξδ ,νωβδ .εξφς νωβδ ςεψΰ ιψηΰε ιπτμ ,νιξωβδ ιξ θμεχμ χαΰ ϊψιγη οιθεμημ ιπτ μςξ ξ"ρ 180 δαεβα οχϊεξ ,ιψμερ θμεχ ιγι μς μςτεξδ ,ψιωλξδ .ςχψχδ ιξ ϊγιλμμ νιιμπειφπεπεχ νιθμεχ 5 επχϊεδ δζ ψιωλξμ νεχξ ϊελιξρα .α ζχπϊξδ κτωξ εϊιϊηϊαω ,ξ"ρ 20 ψθεχα ηεϊτ ψγπιμιφξ εαλψεδ δμΰ .νιξωβδ ,ψγπιμιφδ μω οειμςδ εχμηα .PVC ψθιμ 5 χεαχαμ μιαεξδ ψφ PVC ψεπιφμ μςξ .νιχψη ϊψιγη ϊςιπξμ ϊωψ ϊαλψεξ ,ξ"ρ 180 δαεβα ΰεδ νβ οχϊεξδ ϊεωψτδξ νιξεδιζ ϊςιπξμ ,ξ"ρ 25 ψθεχα ϊλϊξ ϊςαθ ϊπχϊεξ ψγπιμιφμ ιξ γαμξ ,σρεΰ ΰεδ νωβδ ςεψΰ ιψηΰε ιπτμ ηεϊτ δζ θμεχε ψηΰξ .νιψετιφ νιιξμβ νιςχωξ νδ σρΰπω δξ ολ μς .νιωαι νιχιχμη νβ ,νιξωβδ .(Bulkfall) ψϊΰα εωηψϊδω νιςεψΰ 12-ξ νιξωβδ ιξ ετρΰπ δμΰ ψεωλξ ιβερ ιπω ϊεςφξΰα ΰμω ϊεχρτδα ,δτεφψ δξεωβ δτεχϊμ αωηπ ςεψΰ ψωΰλ ,1989/90 σψεηα δζ 3-4 κεϊ μμλ κψγα ,σεριΰδ νεια χγαπ νιξβγξδ μω pH-δ .ϊεςω 8 μς εμς ϊεΰξβεγα νιξι ψτρξ κεϊ εςαχπ νιψηΰδ νιαιλψξδ .σεριΰδ οξζξ ϊεςω .δζ κψεφμ εΰτχεδω νιξβγξα ςαχπ NH4+ .ψεψιχα εχζηεδω ,(<5.6) ιφξεη pH ιμςα ειδ (Wetfalls) νιξωβδ ιξ ,νιςεψιΰδ 12 κεϊξ 10-α ιμςα ειδ νιξωβδ ιξ εαω γιηιδ ςεψιΰδ .4.4-4.7 οια ςπ pH-δ νδξ δπεξωαε ,χαΰ ϊτερα δεεμξ διδ ,4.3.1990 κιψΰϊα (7.3 Ph) ϊιρηι δδεαβ ϊειριρα pH ,ϊΰζ ϊξεςμ ,νιιμψπιξ νιχφεξ μω ϊιρηι νιδεαβ νιζελιψ εΰφξπ νιξαε ϊαψχα ςφεξξδωλ ,ϊψλιπ δγιξα ψϊει δεαβ διδ (Bulkfalls) νιιξμβδ νιςχωδ .6.1 μχ σγεςμ ψεωχ νδμω ιφξεηδ ιτεΰδω ,δϊΰψδ νιξωβδ ιξ μω ιπειδ αλψδδ ϊχιγα .(NH4+, K+, Na+, Mg, ++Ca+) νιπειθχδ μς (NO3-, SO4-, Cl-) νιπειπΰδ μω .pH-δ ϊγψεδμ δχιτρδω ,δμχ ϊιωτεη ϊειφξεη ϊψιφιμ νψβ δζ σγες ιξ ρρψ :νιξωβδ ιξ μω (εψχξ) ιξιλδ ναλψδ ϊΰ νιςαεχ νιιψχις ϊεψεχξ δωεμω νιρξεξε νιχφεξ νιτηψξε ,ιςαθ ιϊωαι ψεχξξ νιχφεξ νιιμψπιξ νιτηψξ ,νιδ ιπει ϊεΰφξδ ϊΰ ρηιιμ βεδπ νι ιξ ρρψ ϊςτωδμ .ϊιπβετεψθβΰ ϊεμιςτ μω ψεχξξ νωβδ ιξ ϊεΰξβεγα Cl-/Na+ (ιψμεξδ) ρηιδ .νωβδ ιξα γιψεμλδε νειγερδ ιξαω δζμ δδζ θςξλ ,1.18 ΰεδ ςφεξξδ μαΰ ,1.53-ε 0.82 οια νπξΰ ςπ μξψλδξ νιλεξπ νδ ψθιμμ θπμειεχΰεψχιξ μω ςφεξξα ,οειπβξδ ιζελιψ .(1.16) νι νι ιξ ρρψμ ,εχμηα ϊεητμ ,ρηιιμ οϊιπ οειπβξδ ψεχξ ϊΰ νβ .ϊιρηι ,ογιρδε οβμωΰδ ιπει μω ϊιρηι κεξπδ ζελιψδ .(Schlesinger et al, 1982) Feeley and Liljestrand, 1983;) ιϊωαι χαΰμ ψχιςα ρηειξ νΰφεξω δζ ψεχξ μω ϊιρηι δπεϊξδ εϊξεψϊ μς νιςιαφξ (Schlesinger et al, 1982 αεψμ ψωχϊξ νΰφεξω ,θψθιπδε οεξΰδ ιζελιψ .μξψλδ ψδα νιξωβδ ιξ αλψδμ ιζελιψ .ϊιρηι νιλεξπ ,αλψ ιμλ ιςεπξ ϊθιμτ οεβλ ,ϊιπβετεψθπΰ ϊεμιςτμ ϊειδμ μελι θτμερδ μω εψεχξ .θψθιπδ μω δμΰξ ϊψλιπ δγιξα νιδεαβ θτμερδ δεεδξδ ,SO2 οεφξηξ δΰφεϊλ ,ιπβετεψθπΰ εΰ (ραβ νιϊιςμ μμελδ) ιϊωαι χαΰξ ϊψλιπ δγιξα δεαβ ΰεδ SO4--/Ca++ ρηιδ .νιιμιρετ νιχμγ μω ηιλω δτιψω ψφεϊ μω μεγβδ εχμη ϊεητμω κλ μς ςιαφξδ ψαγ ,μξψλδ μς νωβδ ιςεψΰ μλα γηΰξ μω ψϊει νιιξεψγ νιψεζΰα αφξμ γεβιπα ϊΰζ .ιϊωαι ψεχξξ εππιΰ θτμερδ .(Nativ et al, 1985 ) ιψαγξ χαΰ μω ψεχξξ ΰεδ θτμερδ ψχις νδα ,μΰψωι ,4.3.1990-α νωβδ ςεψΰξ γεξμμ οϊιπ νιξωβδ ιξ αλψδ μς χαΰ μω δςτωδδ μς ϊψλιπ δγιξα εμς δμΰ νιξωβ ιξα θιμεψθχμΰδ ιζελιψ .χαΰ ϊτερα δεεμξ διδω ψεας δξωψπ (ςφεξξδξ X 9.2) ψϊεια δμεγβδ διμςδ .νιψηΰ νιςεψιΰ μω δμΰ μς X) ψϊεια δπεϊξδ διμςδ .νιπειπΰδ οια νιγιψεμλδ ψεαςε ,νιπειθχδ οια ογιρδ ολ μς οϊιπ .νιπειπΰδ οια θτμερδ ψεαςε ,νιπειθχδ οια οεξΰδ ψεας δξωψπ (2 ψεχξξ νςτδ) χαΰδ ϊςτωδ .ιϊωαιδ χαΰα νιιπωξ νιαιλψξ νδ δμΰ νιπειω χιρδμ ,δψιβρδ νς οχϊξα εθμχπω νιξωβδ ιξ οια pH-α μγαδδ ϊΰ νβ δψιαρξ (ιξεχξ νιαιλψξδξ νιγηΰ μω νζελιψ .(Bulkfall) νιηεϊτδ νιθμεχα ετρΰπω δμΰ οιαμ ογιρμ ρηια δϊιδ ψϊεια δμεγβδ διμςδ .νιξωβδ ιξμ ρηια νιιξμβδ νιςχωξα δμς ΰμ εζ δγαες .(4.3.90-δξ ςεψΰδ ιπεϊπ εμμλ ΰμω) νιςφεξξ ϊΰεεωδα 2.6 ιτ - θιφμχα γεΰξ νιψιως ιξεχξδ ςμρξδε ϊεςχψχδ αεψω οεαωηα νιηχεμ νΰ δςιϊτξ ϊεγιιπ μςα ςθχξ ,(ψθξεψχιξ 2.0) ιθμιρ ςθχξμ ϊεμαϊδμ δθεπδ ,(CaCO3) οψϊπδ ζελιψω γεςα ψϊεια ϊεπεϊξ ειδ οειπβξε οεξΰμ ρηια ϊειμςδ .ηεψα δδεαβ χαΰδ μω νιθμεα ϊεητ νιαιλψξ νδ δμΰ νιπειε ψηΰξ ϊΰζ .μμλ εμς ΰμ οβμωΰδε αεωη αιλψξ ΰεδ οβμωΰδ ,α"δψΰ αψςξ οεβλ ,νιψηΰ νμες ιψεζΰαω ςεγι .ιξεχξδ νΰ) ψϊεια δπθχδ διμςδ ,νιπειπΰμ ρηια .(Schlesinger et al, 1982) χαΰδ μω χαΰδ μω αιλψξ εππιΰ θτμερδω κλ μς ςιαφξ ψαγδ .θτμερδ ιαβμ δϊιδ (μμλα .νιθψθιπε νιγιψεμλμ ρηια ειδ ψϊει ϊεμεγβδ ϊειμςδ .ιξεχξδ Ezcurra et) νιιψχιςδ νωβδ ιφιξηξλ ϊεΰψμ μαεχξ θψθιπδε θτμερδ ιπει ϊΰ .νωβδ ϊεφιξη ϊΰ νιςαεχδ νδ νιθψθιπδ ,νμεςα νιγηΰ νιψεζΰα .(al, 1988 αεψα εξλ ,υψΰαω κλ μς νιςιαφξ μξψλδ μω νιξωβδ ιξα θψθιπ/ετμερ ιρηι μω εψεχξ ϊΰ οεηθιαα ςεαχμ οϊιπ ΰμ .υιξηξδ οειδ ΰεδ θτμερδ ,δτεψιΰ ιψεζΰ ϊςεφψε ψηΰξ ,ιξεχξ ΰεδ ψεχξδω ψιαρ ΰμ .μξψλδ μς νωβδ ιξα θτμερδ οει ψςωμ οϊιπ .SO2 ϊεθμετ ϊειωςϊ ϊμεθπε δψφ ΰιδ ,νεβιγδ νεχξμ ϊιαψςξ ,σεηδ ϊιηψζξδ δτεψιΰ ιψεζΰξ ϊεππςδ νς ηεεθ ϊλεψΰ δμαεϊα εςιβδ νιθτμερδω νιπεϊπδ ϊχιγα .(Mamane et al, 1989; Levin et al, 1990) ϊιζλψξδε ειδ μξψλδ μς ετφπω ιφξεηδ νωβδ ιςεψΰω ,δϊΰψδ 89/90 σψεημ νιιθτεπιρδ νωβδ ιςεψΰαω γεςα ,ϊιηψζξδε ϊιζλψξδ δτεψιΰα ψχιςα δψεχξω ϊεππςμ νιψεωχ εωςπω νιθψετξ νιιθτεπιρ νιηεϊιπ .δχιψτΰ οετφξ δψχιςα δΰα ϊεππςδ ,ιριραδ ιγχεξξ δΰφεξω ϊεππςμ νιψεωχ ειδ ιφξεη νωβ ιςεψΰω ,εΰψδ γψτραε οεεια δπξϊρδ δπεψηΰμ .(Ezcurra et al ,1988; Galvas ,1988) δτεψιΰα διιωςϊ -μ ψεχξ δεεδξ ,ϊειξι ϊεφΰ ιγι μς ψφεπδ ,(DMS) γιτμερ-μιθξιγ ζβω ϊεψωτΰδ εψεχξω ολ μς ολϊι .(Charlson et al ,1987) θτμερμ ολξ ψηΰμ οφξηϊξδ ,SO2 νιδ ιπτξ ,ιχμη οτεΰα ϊεητμ ,ΰεδ μΰψωιμ ϊεππςδ ιγι μς ΰαειξδ θτμερδ μω .οελιϊδ ,νιμ νιαεψχδ μΰψωι μω νιιπετφδ νιψεζΰαω κλ μς ϊεζξψξ δμΰ ϊεΰφεϊ ,νελιρα ΰμω ,ϊειμπειφπεεπεχδ σεριΰδ ϊεθιω μμβα χψ .δψιγπ δςτεϊ επιΰ ιφξεη νωβ ,νωβδ ιξ μω ιξιλδ αλψδδ μς (ςχψχδ ιπτμ αεψχδ) χαΰδ ϊςτωδ ϊΰ οεαωηα εηχμ .νγεχ εζ δςτεϊ δϊτφπ ΰμ ϊψαεηα νιςιτεξ νωβδ ιξα ογιρ ιζελιψε pH ιλψς ϊειεβμτϊδ μω νιτψβ) .(ϊρτγεξδ ςγξδ γψωξ ,ηεϊτε ψχηξμ ϊιξεΰμδ δφςεξδ ιγι μς οξεξ δζ ψχηξ * .διπξψβ - διβεμεπλθδε ςγξδ γψωξ ,GSF-δε ,μΰψωι - διβεμεπλθδε ϊεψτρ ϊξιωψ 1. Charlson, R. J., Lovelock, J.E., Andrea, M.O. and Warren, S.G. Oceanic phytoplankton, atnlosphetit suliia, cloud albedo and climate. Nature 326:655-661 (1987). 2. Ezcurra, A., Casado, H., Lacauh J.P. and Garcia, C. Relationships between meteorological situations and acid rain in Spanish Basque countga Atm. Environ. 22:2779-2786. 3. Feeley, J.A. and Liljestrand, H.M. Sourte contributions to acid precipifation in Texas. Atm. Environ. 17:807-814 (1983). 4. Glavas, S. A wet-only precipitation study~ in a mediterranean site, Patras, Greece. Atm. Environ. 22:1505-1507 (1988). 5. Levin, Z., Price, C. and Ganor, E. The conttibufion of sulfate and dksert aerosols to the acidipcation of couds and rain in Israel Atm. Environ, In press (1990). 6. Mamane, Y. Chemisfcp of precipitation in Israel The Science of the Total Environment 61:1-13 (1987). 7. Mamane, Y., Dayan, V. and Miller, J.M. Contrfbution of alkaline and acidic sources to precipitation in Israeh The Sci. Total Environ. 61:15-22 (1987). 8. Nativ, R., Zangvil, A., Issar, A. and Karnieli, A. The occwrence of sulfate-rfch rains in the Negev Desert, Israel Tellus 37(13):166- 172 (1985). 9. Schlesinger, W.H., Gray, J.T. and Gillian, F.S. Atmospheric deposition precesses and their impatance as souttes of nufrients in a chaparral ecoqystem of southem Califomia Water Res. Res. 18:623- 629 (1982). |
|
|
δψζη ωετιη | ϊεψαεηδ ϊξιωψμ | ψβΰξδ ϊεγεΰ μς ϊιπεπρμ | ςγιξδ ιψβΰξε ϊςδ ιαϊλ ϊξιωψμ αωχεϊξδ κεπιηδ νεγιχμ ϊιπεπρ ϊϊεξςμε δαιαρδ ϊελιΰμ γψωξμ ,2002 © ϊεψεξω ϊειελζδ μλ www.snunit.k12.il/write_to_us.html : ϊαεϊλμ νλιϊεςφδ ϊΰε νλιϊεψςδ ϊΰ μαχμ ηξωπ | |