|
||
| ||
|
|
|
|
δαιαρδ ϊελιΰμ γψωξδ οεηψι - δψτρεια |
|
?ιδξ ϊιθπβ δργπδ :ψξΰξδ νω 1994 μιψτΰ-υψξ ,6-7 β"λ δψιτρειαδ :κεϊξ βψαωψιδ σρει 'τεψτ :ϊΰξ ϊεπεω :ΰωεπ ?ιδξ ϊιθπβ δργπδ νιμωεψια ϊιψαςδ δθιρψαιπεΰδ ,δχιθπβμ δχμηξδ ,βψαωψιδ σρει 'τεψτ οιιγς ϊξιιχ δϊιιδ ΰμω ,εζδ διβεμεπλθδ .οΰλ ψαλ ϊιθπβδ δργπδδ ωεξιωα ϊΰφξπ ΰιδε νμεςδ ιαηψα νειλ δφετπ ,δπω ωξηε νιψως ιπτμ δργπδδω χτρ οιΰ .νιαψ νιιβεμεπλθειαε νιιΰετψ νιξεωιιαε ψχηξα αηψπ νιιηδ ιςγξα ψϊεια νιαεωηδ νιιςγξδ νιηεϊιτδ γηΰ ϊΰ δεεδξ ϊιθπβδ ϊΰ ψαλξ δζ δϊφη δαιαρδε διιωςϊδ ,ϊεΰμχηδ ,δΰετψδ μς δμω δςτωδδε ϊεπεψχς ϊΰ βιφδμ ΰα δζ ψξΰξ .νξφς νιπςγξδ μω εμιτΰ ,οειξγδ ϊεμεαβ .διξεωιι ϊΰε δθιωδ νιξεζεξεψλε νιπβ ϊεπεψχς ψτρξ δμιηϊ ψιλδμ ωι ϊιθπβδ δργπδδ ϊεπεψχς ϊΰ οιαδμ ιγλ .νιΰϊξ νιιεπα νιιηδ νιψεφιδ μλ ,ςεγιλ .δχιθπβαε διβεμειαα νιιριρα ΰϊ) ϊιρηι θεωτ δπαξ μςαε οιςψβ ψρη ,γιηι ΰϊξ νιαλψεξ νιχγιιηδ δπαξ ιμςα νδιΰϊ ,νιιΰϊ-αψ εΰ νιιΰϊ-γη νδ νιψεφιδ ψΰω .(θειψχεψτ ϊεαψϊδδε δμιγβδ ιλιμδϊ .(νιθειψχιΰ) οιςψβ νιμιλξ νδε ψϊει αλψεξ νφςα νιςαχπ νιξμωδ νιψεφιδ μω ϊεηϊτϊδδε διιαψδ ιλιμδϊε νιΰϊδ μω νιλιμδϊδ αεψ .νλεϊα νιωηψϊξω (νιιξιλεια) νιιξιλ νιλιμδϊ ιγι-μς .νιιτιφτρ (νιψεθζιμθχ) νιζψζ νιεεδξω νιξιζπΰ ϊεςφξΰα νιςφαϊξ δμΰδ νιζπΰ μω εϊεΰφξδ .γηΰ ιξιλ κιμδϊ ςεφιαμ μμλ-κψγα ιΰψηΰ νδξ γηΰ μλ ϊΰ ψαγ μω ετερα ςαεχω ΰεδ ,οεϊπ οξζαε ςεγι ζελιψα ,ΰϊα νιιερξ δμΰλ νιψηΰ νιλιμδϊ νς γηι .νιιερξ ιξιλεια κιμδϊ μω μςετμ εϊΰφεδ .νιπεω νιγεχτϊμ οιιξϊξε χμηϊξ ,μγβ ΰεδε εμω νζιμεαθξδ ΰϊα ςφαϊξ νβ νιξιιερξ νιψχξαε) ΰϊα νιξιζπΰδ μω νψεφιι ιλιμδϊω ,ολ νΰ ,ΰφει νιπεελξω δμΰ νδ ,(νιξιζπΰδ μω νϊμςτδμ νιξψεβω νιτρεπ νιπεπβπξ .ΰϊδ ιιη ϊΰ νιψχαξε ΰεδ οεαμη .οεαμηξ μμλ-οψγα νιιεως νιξιζπΰδ ? νιξιζπΰδ νιψφεπ γφιλ .ϊειπιξΰ ϊεφξεη μω ϊειγερι οιιπα ιπαΰξ ϊαλψεξω ϊιϊψωψω δμεχμεξ αλψδ ,οεαμηδ μγεβ .ϊεπεω ϊειπιξΰ ϊεφξεη 20 νιΰφεξ ςαθα νιπεαμηα νιςαεχω νδ - διιπωμ ϊηΰ ϊεψεωχ οδ εαω σφψδε εμω ϊειπιξΰδ ϊεφξεηδ - νιζπΰ ΰεδ οεαμηδ νΰε ,ειϊεπελϊ ϊΰε εδπαξ ϊΰ ,εμω ιξιλδ ιτεΰδ ϊΰ ϊεφξεηδ αλψδ ϊΰ .ιγεηιι κιμδϊ ζψζμ εϊμελι ϊΰε εμω ϊειτιφτρδ ϊΰ .νιπβδ νιςαεχ νιψγερξ νδ δαω ϊαεχςξδ ϊΰε οεαμηα ϊειπιξΰδ δφξεη μω ϊιμβπΰα ϊεαιϊ ιωΰψ = DNA) ΰ"πγξ νιιεως νιπβδ -ξ ϊαλψεξω γΰξ δλεψΰ ϊιϊψωψω δμεχμεξ ΰιδ ΰ"πγ .(ϊιΰμχεπεαψιρχεΰδγ νιγιθεΰμχεπδ ϊαεχςξ .νιγιθεΰμχεπ ϊειεψχδ ϊεμεχμεξ μω οιιπα ιπαΰ 4 οεαμηα ϊειπιξΰδ ϊεφξεηδ ϊαεχςξ ϊΰ δωςξμ ϊςαεχ νιιερξ οβ μω ΰ"πγα ηϊτξδ ΰεδ (ιθπβδ οτεφδ εΰ) ιθπβδ γεχδ .εψεφιιμ ιΰψηΰ δζδ οβδω νιτεψιφ 64 ωι) νιξιιερξ νιγιθεΰμχεπ δωεμω μω σφψ οια ψωχξω .οεαμηα (ϊειεψωτΰ 20 οεϊξ) ϊηΰ ϊιπιξΰ δφξεη οιαμ ,(ΰ"πγα νιιψωτΰ δμεχμεξμ δμιηϊ ϊχϊςεϊξ ΰ"πγα νιγιθεΰιμχεπδ ϊαεχςξω οΰλ οιιφμ ιεΰψ ,(ϊιΰμχεπεαιψ δφξεη μω ϊεαιϊ ιωΰψ ϊιμβπΰα = RNA) ΰ"πψ μω ϊιϊψωψω ιθπβδ γεχδ ιτ-μς ϊξβψεϊξω εζ ΰιδε ,νιγιθεΰιμχεπξ διιεως ΰιδ νβω .νιπεαμηδ ψεφιι οεπβπξα ϊειπιξΰ ϊεφξεη ϊαεχςξμ νιπεαμη νς γηι ϊμτεχξ ΰιδωλ ΰϊδ οιςψβ κεϊα ϊΰφξπ ΰ"πγδ ϊψωψω ϊιμβςξ ΰ"πγ ϊμεχμεξ ωι νιχγιιη ιΰϊα .νεζεξεψλδ ϊΰ ϊψφειε νιξιιερξ ,δμΰλ ϊεμεχμεξ ψτρξ ωι (νιιη-ιμςαε νιηξφ μω) νιθειψχιΰ νιΰϊαε ϊηΰ κΰ ςεαχ ΰεδ ΰϊα νιξεζεξεψλδ ψτρξ .γηΰ νεζεξεψλ δαιλψξ οδξ ϊηΰ μλ ωι .ϊεψως δξλμ νιγγεα νιξεζεξεψλ οια ςπ ΰεδε νιπεω νιψεφια δπεω μω νιδζ νιθρ ιπω δωςξμ νπωι ιθειψχιΰ ΰϊ μλαω οΰλ ψιςδμ αΰδξ δψεχξ ϊηΰ - ϊεπξ ιϊωα ΰφξπ νεζεξεψλ μλ ,ψξεμλ ,νιξεζεξεψλ .νΰδξ διιπωδε ΰψχπ δζ μεμλιξ .εμω ΰ"πγα νιπβ μω ςεαχε νιιερξ μεμλιξ ωι ψεφι μλμ ΰ"πγδ .νζιπβψεΰδ μω ιϊωψεϊδ μΰιφπθετδ ϊΰ βφιιξω δζ ΰεδε τιθεπβ ,ϊεδζ ϊεμεχμεξ ιϊωμ ϊχιιεγξ δψεφα μτλϊωδμ ϊμβερξω δμεχμεξ ΰιδ κιμδϊα .δμω νιγιθεΰμχεπδ ϊαεχςξα οετφδ ςγιξδ χιιεγξα ψξωπ κλαε ΰϊδ ϊχεμη οξζα .νιδζ νιξεζεξεψλ ιπω - νεζεξεψλ μλξ νιψφεπ μετλιωδ ςγιξ εϊεΰ ϊΰ ολμ νιμιλξ ψωΰ ϊαδ ιΰϊξ γηΰμ νδξ γηΰ μλ ψαες νιιπωμ ,(ϊεθξβ) οιξ ιΰϊ νιψφεπ ϊιπιξ διιαψα νιαψϊξω νιψεφια .ιθπβ .νδμω δξμω ϊηΰ δπξ νιβφιιξω ,νιξεζεξεψλδ ψτρξ ϊιφηξ χψ νιμιλξω ψφεπ ,δψεδ μλξ γηΰ - οιξ ιΰϊ ιπω νιβζξϊξ εαω ,διιψτδδ κιμδϊ ψηΰμ νιψφεπ ϊιπιξδ διιαψδ κιμδϊα .νιξεζεξεψλ μω ΰμξ ψτρξ μιλξω ΰϊ αεω .νιξεζεξεψλ μω νιωγη νιτεψιφ διιψτδ μλα γηΰ μλ μω νιπβδ ϊιφηξ μω ιΰψχΰ σεψιφ ιγι-μς ςαχπ ΰφΰφδ μω τιθεπβδ ϊψωτΰξ διιρεμλεΰα νιπεω νιθψτ οια ϊξιιχω ϊιθπβδ ϊεπεωδ .ειψεδξ .ειϊεπελϊα θςξα δπεω νδξ γηΰ μλω ,νιΰφΰφ οεεβξ μω δψιφι ϊιθπβ δργπδ εμηδ ,ιθπβδ γεχδ ηπςετε δωψεϊδ μω ιψμεχμεξδ ριραδ ψψαϊπω ψηΰμ εμβϊδ ψωΰλ ψωτΰϊπ ψαγδ .γιηι οβ μω ΰ"πγ γγεαμ κψγ ωτημ νιπςγξ δψεφα ΰ"πγδ ϊΰ ςεθχμ νιμβερξω ,(ςεχα ιξιζπΰ) νιγηειξ νιξιζπΰ ςαθα ςεχιαδ ιξιζπΰ ϊψζςα .νδμω νιγιθεΰμχεπδ μω ϊαεχςξδ ιτ-μς ϊιτιφτρ ψψαϊδ .νιπεω νιμγβα νιπθχ νιςθχιξμ ΰ"πγδ ϊμεχμεξ ϊΰ "ψεζβμ" οϊιπ ϊεςφξΰα ολ νβ ,ΰ"πγ μω δμΰ νιςθχξ ιϊελΰμξ οτεΰα "χιαγδμ" οϊιπω .ςαθα εΰφξπω νιγηειξ νιξιζπΰ μω νιωγη νιτεψιφ μαχμ οϊιπ νιςθχιξδ μω δχαγδε κεϊιη ιγι-μς ςθχξ μτλωμ κψγ δΰφξπ ."ιθππιαξεχιψ ΰ"πγ" νβ ΰψχπ δζλ ΰ"πγ .ΰ"πγ -κψγα) νιχγιιη κεϊα δωςπ ψαγδ .νιξςτ ιπειμιξε ιτμΰ νιιερξ ΰ"πγ μω ,ΰφξπ νιξιιερξ νιπζξ νιχγιιη κεϊα .(ιμεχ διλιψωΰ ,ιςξδ χγιιηα μμλ νεζεξεψλ-ιπιξ .οθπθχ ιμβςξ νεζεξεψλ γες χγιιηδ μω νεζεξεψλμ σρεπα ΰϊα μτλϊωδμ ϊμβερξω ϊιμβςξ ΰ"πγ ϊμεχμεξξ ιεπα ,γιξρμτ ιεψχδ ,δζ .νιχϊες μω αψ ψτρξμ χγιιηδ ψζ ΰ"πγ ςθχξ εμ νιχιαγξε γιξρμτδ μω ΰ"πγδ ϊΰ νιλϊεη νΰω ψψαϊδ γηι μτλϊωδμ μβερξ (ιθππιαξεχιψ γιξρμτ) ψφεπω ωγηδ γιξρμτδ ,εδωμλ ΰεδε νμω οβ ΰφξπ γιξρμτμ ψγηεδω ψζδ ΰ"πγδ μς νΰ .ψζδ ΰ"πγδ νς δωγη δπελϊ ,δωςξμ ,ωλψ χγιιηδ ιζΰ ,χγιιηδ ΰϊα οεαμη ψφιιμ μβερξ .εμω ϊαδ ιΰϊμ δωψεϊα ψεαςϊω κεϊα νιξμω νιπβ νιμιλξω ΰ"πγ ιςθχξ μεϊωμ ϊεαψ νιλψγ εΰφξπ νιξιμ μλα δδζ ΰεδ ΰ"πγδ δπαξω οεειλ .νιηξφε νιιη ιμςα μω νιξεζεξεψλ νιΰφειδ νιγγεα νιψχξμ θψτ) ιμρψαιπεΰ ΰεδ σΰ ιθπβδ γεχδε νιψεφιδ εαιϊλι ,νιιη-μςα εΰ ηξφ χγιιη - εδωμλ ψεχξξ νιπβω ιψδ ,(μμλδ οξ γεγια μω δχιπλθδ .εψγηεδ νδ νλεϊμω νιξζιπβψεΰα νβ νιπεαμη ϊψιφι νιξζιπβψεΰμ νϊψγηδε νιπεω νιψεφιξ ,(cloning) θεαιω ϊΰψχπδ ,νιπβ ϊιθπβ δπιηαξ "νιργπεδξδ" νιξζιπβψεΰδε ,"ϊιθπβ δργπδ" διεψχ νιψηΰ .νιιπβρπψθ νιξζιπβψεΰ νιπελξ ΰμμ νιπεω νιψεφι οια ϊειϊωψεϊ ϊεπελϊ ψιαςδμ ϊψωτΰξ ϊιθπβδ δργπδδ - ηξφ κεϊα νιιη-μςα μω οβ μεϊωμ οϊιπ .ϊειθπβ ϊεΰμλδ μω δμαβιξ γεβιπα ,"ϊιχτεΰ" δψαςδ νβ δπελξ εζλ δψεφα νιπβ μω δψαςδ .κτδμε .νιΰφΰφμ νιψεδξ ϊιςαθδ δψαςδδ ΰιδω - "ϊιλπΰ" δψαςδμ ψαγδ .εγεχτιϊ ϊΰ ωαωμ ιπβρπψθ νζιπβψεΰα μϊωεξδ ΰ"πγδ μελι νιϊιςμ δπελϊδ νΰ εΰ νεζεξεψλα νιπβδ γηΰ ϊΰ χϊιωε ςβτ ψγηεξδ οβδ νΰ δψεχ .νζιπβψεΰδ μω νζιμεαθξδ ϊΰ ϊωαωξ ϊψαςεξω νιψεφιμ ιΰξφς οτεΰα ψεαςμε εξφςα "ψψηϊωδ"μ μϊωεξδ ΰ"πγδ μελι νΰδ ψεφιδ μω νιξεζεξεψλδ κεϊα μϊωεξδ ΰ"πγδ .ΰμ - ΰιδ δαεωϊδ ?νιψηΰ μμλαε ολϊι ,νμεΰ .εμω νιιςαθδ νιπβδ εξλ χειγα βδπϊξ ιπβρπψθδ .(διφθεξ) ιεπιω ψεαςι εΰ γαΰι οβδ οδωμλ ϊεαιρ νιχγιιη οια νιγιξρμτ μω ψαςξ ωιω ςεγι .νιχγιιη ιαβμ ψαγδ ολ ΰμ νιπζα δπεωΰψμ νιγιξρμτδ εμβϊπ χειγα κλ ,δωςξμ .νιπεω νιπιξξ νιχγιιημ νιπχξδ νιπβω ψψαϊδ .νιμεη ιϊαα εΰφξπω νιχγιιη μω νιξιμΰ νιπιξ οια εμιτΰε νιπζ οια εψας νιιθειαιθπΰ νιψξεη γβπλ ϊεγιξς ΰμμ δωηψϊδω "ϊιςαθ" ϊιθπβ δργπδμ δξβεγ ιδεζ ,νιχγιιη μω νιπεω ΰ"πγ ϊψαςδ μω ϊεξεγ ϊεςτεϊω κλμ ϊεαψ ϊειεγς ϊεξιιχ .νγΰδ ϊεαψςϊδ .νιξςτ μω αψ ψτρξ διφεμεαΰδ κμδξα εωηψϊδ νιπεω νιψεφι οια |
|
|
δψζη ωετιη | ϊεψαεηδ ϊξιωψμ | ψβΰξδ ϊεγεΰ μς ϊιπεπρμ | ςγιξδ ιψβΰξε ϊςδ ιαϊλ ϊξιωψμ αωχεϊξδ κεπιηδ νεγιχμ ϊιπεπρ ϊϊεξςμε δαιαρδ ϊελιΰμ γψωξμ ,2002 © ϊεψεξω ϊειελζδ μλ www.snunit.k12.il/write_to_us.html : ϊαεϊλμ νλιϊεςφδ ϊΰε νλιϊεψςδ ϊΰ μαχμ ηξωπ | |